Günümüzde kapitalizmin, yeşil dolar simgelerinin, kravatlı karar vericilerin girmediği rastgele bir bölüm kalmadı. Oyun sanayisi de son yıllarda akıllara ziyan bir karar verme ve “sanayileşme” sürecine girdi. Ama hiçbir stüdyo, dünyanın en büyüklerinden olan Ubisoft kadar berbata gitmiyor.

Ubisoft isminin “ubiquitous” sözünden türetildiğini biliyor muydunuz? Şirket kurulduğunda ismi konusundaki tartışmalar, “her yerde olan yazılım” yani Ubi-Soft fikri ortaya atıldığında sonuçlanmış. Trajikomik çünkü Ubisoft günümüzde bırakın her yerde olmayı, tek bir yerde bile ayakta durmayı başaramıyor.

Peki ne oldu? Oyun dünyasının en büyük fikri mülklerine (IP) sahip olan bu dev stüdyo, neden hiç olmadığı kadar ziyan edip kapanmanın eşiğine geldi. İşte bu sorunun karşılığını birlikte arayacağız.

Cola’nın Formülü

Oyun dalında varlık gösteren dev stüdyolar, artık rekabete girebilmekten aciz. Zira şirketinizin gelirleri arttıkça yapabileceğiniz şeylerin hudutları, yatırımcıların yeşil ok beklentileri ile çarpışmaya başlıyor. Bu nedenle de yenilenmek, gelişmek ve daha yiğit olabilmek Ubisoft üzere devasa stüdyoların idare katını topluca camdan atlamaya sevk edecek kadar “ağır” fikirler haline geldi. Yalnızca Ubisoft değil, daldaki tüm büyük stüdyoların hareketlerinde bu gerginliği görebiliyorsunuz.

Halbuki Ubisoft hayatına başladığında bu türlü bir stüdyo değildi. Rayman ile ün yapmış olsalar da, şemsiyeleri altında bulunan tüm IP’lere baktığınızda tek bir gerçek ile yüzleşiyorsunuz: Ubisoft bu IP’lerin tamamını kendi yaratmış.

Assassin’s Creed, Far Cry, Watch Dogs, Prince of Persia ve daha kaçları. Ubisoft, bedeli milyarlarca euro’ya ulaşmadan önce cesurca adımlar atabilen bir stüdyoydu.

Ubisoft’u şu anda bildiğimiz isim yapan oyunların tamamı da bu periyotlarda karşımıza çıktı. Zira stüdyo kendine has bir formül oluşturmuş ve açık dünyada bir numara haline gelmişti. Far Cry 3 bugün bile açılıp oynanabilecek kadar güzel bir oyun. Lakin muvaffakiyet her vakit güzel sonuçlar doğurmuyor.

İşte tam da bu noktada Ubisoft’un ana meselelerinden birincisi karşımıza çıkıyor. Stüdyo, bu harika formülü üst üste çıkarttığı oyunların tamamında kullanmayı tercih etti. Bu da evvel oyuncularda bir yorgunluğa sebep oldu. Sonuçta hiçbirimiz birbirinin kopyası 100 saatlik oyunları oynamak istemiyoruz. Lakin her sene çıkan Far Cry serisi hala Ubisoft’un kasasını dolduruyorsa stüdyonun da bundan vazgeçmemesi şaşırtan değil. Birinci yansıyı Far Cry Primal’ın çıkışı ile birlikte almalarına karşın idare katı bu ısrardan bir türlü vazgeçmedi.

Bir vakitler açık dünya tipinin altın standartlarını belirleyen Ubisoft, bugün kendi yarattığı formülün altında ezilen bir dev haline geldi.

Arabayı Sen Kullanıyorsun!

Bence her şeyin temelinde de bu ısrarlar ve baskılar yatıyor. Oyun bölümü büyüdükçe daha fazla “yatırımcı” ve “yöneticinin” ilgisini cezbetmeye başladı. Bir periyotlar çok sevdiğimiz stüdyoları artık bizim üzere oyuncular değil, kravatlı mühendisler yönetiyor. Bu da doğal olarak karar verme sisteminde önemli ıstıraplar doğuruyor. Lakin Ubisoft bu mevzuda çok ancak çok daha makûs bir yerde.

Bu kararsızlığın en hoş örneği Prince of Persia: Sands of Time Remake projesi. İnanması güç lakin bu proje tam 6 yıldır masadaydı. 2020 yılında birinci kere gösterilen proje, Ubisoft’un Hindistan’daki stüdyoları Pune ve Mumbai tarafından geliştirilecekti.

Buradaki ana sorun, Hindistan’daki bu stüdyoların bu tip bir proje için hazır olamaması. Mumbai stüdyosu şimdi 2018 yılında kurulmuş ve 2 yıldır farklı stüdyolara takviye vermekten öbür bir iş yapmamıştı. Pune stüdyosu ise aslen bir Gameloft stüdyosuydu. Daha evvel taşınabilir oyundan öteki bir şey geliştirmeyen stüdyoda sırf 35 çalışan bulunuyordu. Bu kadar ağır bir ilginin olduğu proje, iki görece yeni stüdyo üstüne yıkıldı.

Sonuç? Sonuç olağan ki hayal kırıklığı. 2020’de birinci kere gösterilen proje, taşınabilir aygıtlardan fırlama grafikleri ile ağır reaksiyon çekti. Ubisoft evvel projeyi ertelediğini açıkladı, akabinde remake’i büsbütün farklı stüdyolara emanet etmeye karar verdi.

2022 yılında projeyi, özgün yaratıcı Montreal devraldı. Ama stüdyonun aldığı proje o kadar berbat bir haldeydi ki, takım her şeyi sıfırlayarak yeni bir oyun yapmaya karar verdi. Görseller, animasyonlar ve mekanikler çağdaş motorlara nazaran yine tasarlandı. 2024 yılına kadar oyun hakkında çok fazla bilgi edinemedik. 2025’te ise oyunun hala geliştirildiği açıklanmıştı.

Geçtiğimiz günlerde yapılan yeni açıklamayla ise projenin büsbütün iptal edildiği duyuruldu.

Remake’lerin tahminen de en parlak periyodunda, en merak edilen ve beklenen projelerden biri resmen iptal edildi. İşin komik yanı ise Ubisoft’un hala Beyond Good & Evil II projesi üzerinde çalışıyor olması. Yani stüdyo sonuca çok yakın ve başarılı olacağı neredeyse kesin görünen (en azından finansal anlamda) bir proje yerine, tam 10 yıldır geliştirmeye çalıştığı ve asla başaramadığı projeyi tercih etti. Değişik.

Talihsizlikler Serisi

Fakat PoP Remake yalnızca bir örnek. Ubisoft’un son 10 yıl içerisinde verdiği facia kararlardan bir oburu de Skull and Bones.

Geliştirilmesi 11 yıl süren projenin iptal edilememesinin yegane sebebi de Ubisoft’un aldığı kararlar. Singapur hükümetinden büyük teşvikler alarak hayata geçirilen bu proje, muahedeler gereği piyasaya sürülmek zorunda olduğu için geliştirildi. Yani 4-5 defa reboot geçiren Skull and Bones, Ubisoft’un aldığı teşviği geri vermek istemediği için bu halde piyasaya sürüldü.

Yönetimin dinlemediği tek ses oyuncuların sesi değil elbette. Ubisoft’un Quartz projesini hatırlıyor musunuz? Oyunlara NFT eklemek isteyen stüdyoya, kendi çalışanlarından bile reaksiyon gelmişti. Proje o kadar reaksiyon çekti ki, birkaç ay sonra rafa kaldırılmak zorunda kaldı.

Peki mikro ödeme beklentilerinin sonu burada mı geldi? Olağan ki hayır. Ubisoft’un servis oyunu tutkusu sevilen pek çok serinin de sonunu getirdi. CoD’a rakip olması beklenen xDefiant kısa müddette kapatılırken; Rainbow Six Extraction, Siege oyuncularının çok düşük bir kısmını çekebildi. Ubisoft’un elindeki neredeyse tek başarılı servis oyunu olan Siege ise şu sıralarda hayatının en makûs periyotlarını geçiriyor.

Bitti mi? Doğal ki HAYIR! Ubisoft’un The Crew sunucularını kapatma kararı, dünya çapında yankı uyandıran Stop Killing Games hareketinin doğmasına sebep oldu. Yani stüdyo, son 15 yılda aldığı kararlarla tüm muvaffakiyetini ve ününü yerle yeksan etti.

Neler Olacak?

Ubisoft’un bir müddettir Tencent’e satılıp satılmayacağı konusundaki tartışmalar sürüyor. Geçtiğimiz hafta yapılan açıklama ile birlikte stüdyo, metamorfoz sürecine girdiğini resmen açıkladı. Bundan bu türlü stüdyonun altında “Creative Houses” isimli bir alt yapılanma olacak.

Aslında sistem çok kolay. Ubisoft verdiği kararların çok da işe yaramadığını gördüğü için altındaki stüdyoları “özerk” hale getirdi. Bundan bu türlü stüdyolar hangi oyunun ne vakit çıkacağına yahut iptal edileceğine dair kararı merkeze sormadan, kendi uzmanlık alanı içinde verecek. En azından Ubisoft o denli söylüyor…

Bu Creative House’lardan 5 tane olacağı da açıklandı.

Creative House 1 ya da Vantage Studios, Tencent iştiraki ile kurulan stüdyo olacak. Bu stüdyo, Ubisoft’un tüm dev IP’lerinden sorumlu olacak.

Creative House 2’de ise rekabetçi ve taktiksel shooter oyunlar geliştirilecek. Ghost Recon, Splinter Cell ve The Division üzere oyunlar buradan gelecek. Rainbow Six ise Creative House 1’e ilişkin.

Creative House 3 ise büsbütün servis oyunlarıyla ilgileniyor.

Creative House 4 ise kıssa odaklı oyunların üretimini gerçekleştirecek. Örneğin PoP Remake kararının iptali, bu stüdyonun isteği ile gerçekleştirilmiş. Creative House 5 ise sırf taşınabilir oyunlar üzerinde çalışacak.

Stüdyo, bu değişim ile birlikte 6 duyurulmayan projenin iptal edildiğini ve 7 projenin de ertelendiğini açıkladı. Ertelenen projelerden birinin de tekrar merakla beklenen Assassin’s Creed Black Flag Remake olduğu öne sürülüyor.

Ubisoft’un bu yeni “Creative Houses” yapılanması, merkezi hantallıktan kaçarken beraberinde yeni bir riski de getiriyor: Bağ kopukluğu.

Şirket yıllardır süregelen hantal yapısını modüllere bölerken, artık de her biri kendi bütçesinin sıkıntısına düşmüş 5 farklı mikro-şirkete dönüşecek. PoP Remake’in bu yeni sistemin birinci kurbanı olması bir tesadüf değil, başlayacak acımasızlığın bir fragmanı niteliğinde.

Görünen o ki; Ubisoft artık “her yerde olmak” istemiyor. Ubisoft artık yalnızca hayatta kalmak istiyor.